يعقوب ابن شعيب گويد : امام صادق (ع) به من فرمود : سخت گير ترين مردم به شما كيانند ؟ عرض كردم قربانت گردم! همه. فرمود : اي يعقوب !
مي داني اين از كجا سرچشمه گرفته ؟ عرض كردم: نه قربانت ! همانا شيطان آنان را فراخواند و دعوتش را پذيرفت و دستورشان داد ولي پيروي نكرديد
از اين رو مردم را به شما شوراند
چه چيزي شيطان را به خشم مي آورد؟
چون جواب احمق آمد خامشي اين درازي در سخن چون ميكشي
گويند روزي اميرالمومنين عليه السلام شنيد كه مردي به قنبر دشنام داد و قنبر نيز خواست به او جواب دهد . حضرت او را صدا زد: آي قنبر آهسته ناسزا نگوي و خود را در زبوني رها نكن تا خداي رحمان را خشنود سازي و شيطان را به خشم آوري و دشمنت را كيفر و شكنجه دهي. سوگند به آن كسي كه دانه را شكافت و جانداران را بيافريد شخصي باايمان خداي خويش را به چيزي مانند حلم و بردباري خرسند نسازد و شيطان را به چيزي مثل سكوت و خموشي به خشم نياورد و هيچ احمقي نادان به عكس العملي مانند سكوت در مقابل او كيفر و شكنجه نگردد (امالي شيخ مفيد /ص129)
ور نباشد اهل اين ذكر و قنوت بس جواب احمق اي سلطان سكوت
حديثي است از معصوم عليه السلام و در مصباح الشريعه از حضرت صادق عليه السلام نقل شده است كه «الصمت شعار المحبين و فيه رضا الرب و هومن اخلاق الانبيا و شعار الاوصيا» سكوت شعار محبان است و خشنودي خدا در آن است و آن از اخلاق پيامبران و شعار برگزيدگان است و در حديث « الصمت باب من ابواب الحكمه و انه دليل علي كل خير» سكوت دري از درهاي حكمت است و رهنماي به هر خيري است.(رساله لب اللباب / علامه تهراني /ص127)
حضرت ختمي مرتبت محمد مصطفي صل الله عليه و آله فرمود: بلا به سخن وابسته است. وقتي بنده اي مي گويد به خدا هرگز اين كار را نمي كنم شيطان همه كارها را بگذارد و سخت دلبستگي كند تا او را به گناه وادارد.(نهج الفصاحه / ج 1/ح 1114/ص376)
و در جايي ديگر فرمودند: آن چه از خود مي داني تو را از معايب مردم بازدارد پس زبان خويش را نگه دار مگر از خير كه بدين وسيله بر شيطان چيره شوي.
(همان منبع /ح2371 / ج2/ص656)
آدمي مخفي است در زير زبان اين زبان پرده است بر درگاه جان
عبداله بن عباس مي گويد: سوگند و نذر در حال خشم از جمله خطورات شيطان است.(تفسير ابوالفتوح رازي /ج2/ص3)
در كافي از حضرت امام باقر عليه السلام نقل شده است كه فرمود: غضب آتشي است كه شيطان در دل آدمي روشن مي كند.(ترجمه تفسير الميزان / ج8 /ص88)
چرا ما شيطان را نمي بينيم؟
((انه يريكم هو و قبيله من حيث لاترونهم )) شيطان شما را مي بيند از جايي كه شما او را نمي بينيد. چشم ما كثيف را مي بيند نه لطيف را, هوا را نمي بيني. امواج را در هوا نمي بيني چون لطيف است. جسم ما خاكي است و بايد كثيف را ببيند.
ابن عباس گويد: شيطان ها مثل خون در رگ و پوست آدميان در گردشند و سينه هاي مردم مسكن آن هاست.
((الذي يوسوس في صدور الناس)) در سينه هاي مردم وسوسه مي كنند . آن ها آدميان را مي بينند و آدميان آن ها را نمي بينند.
قتاده گويد: به خدا دشمني كه تو را از جايي مي نگرد كه تو او را نمي بيني غيرقابل تحمل است مگر نسبت به كساني كه در پناه خدا باشند. علت اين كه غيرقابل تحمل است اين است كه دشمني كه ديده نشود خطرش بيشتر است . از اين رو بايد هرگاه احساس كرديم كه وسوسه اي در خاطرمان مي گذرد احتياط كنيم زيرا ممكن است شيطان باشد. علت اين كه بشر شيطان را نمي بيند اين است كه جسم شيطان شفاف و لطيف است و ديدن او نيازمند بينايي نيرومندتري است و البته ممكن است خداوند آن ها را در نظر افرادي كه احضار جن مي كنند ظاهر سازد كه مرحوم شيخ مفيد نيز اين مطلب را تاييد مي كند اما بعضي معتقدند جن و شياطين را نمي توان ديد. زيرا خداوند متعال مي فرمايد: شما آن ها را نمي بينيد. تنها ممكن است در زمان پيامبران به وسيله آن ها ديده شوند همان طوري كه در آن زمان ممكن بود فرشتگان نيز به وسيله انبيا خدا به مردم نشان داده شوند.(ترجمه تفسير مجمع البيان/ج9/ص79)
پيامبر گرامي اسلام فرمود: شيطان مانند خون در تن انسان جاري است.(نهج الفصاحه/ج1/ح640/ص282)
شیطان در چه زمانی به سوی انسان شتابان است؟
از حضرت امام صادق علیه السلام یا امام باقر علیه السلام روایت شده که فرمود: ایستاده آب میاشام و در آب راکد بول مکن و دور قبر مگرد و به تنهایی در خانه ای بسر مبر و با یک لنگه کفش راه مرو زیرا در این احوالی که گفته شد شیطان از هر حال دیگری به سوی انسان شتابان تر است. (ترجمه تفسیر المیزان /ج۸/ص۸۸)
چه اعمالی شیطان را رنجور می کند؟
✍ در کتاب نصیحت های شیطان داستانی از حضرت پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است که، هر کس نقطه ضعفی دارد، شیطان ، دشمن قسم خورده انسان هم مشمول این موضوع است و او هم نقاط ضعفی دارد. از طرفی یکی از شیوههای مبارزه و شکست دشمنان شناختن نقاط ضعف آنهاست. در ادامه با هفت تا از این نقطه ضعفهای شیطان آشنا می شویم:
✍روزی شیطان در گوشه مسجدالحرام ایستاده بود، حضرت رسول اکرم (ص) هم سرگرم طواف خانه کعبه بودند. وقتی آن حضرت از طواف فارغ شد، مشاهده کرد که ابلیس، ضعیف، نزار و رنگ پریده کنار ایستاده است.پیامبر نزدیک او رفت و فرمود: ای ملعون! تو را چه شده که این چنین ضعیف و ناجوری؟؟؟!
گفت: یا رسول الله از دست امت تو به جان آمده و گداخته شده ام و صبر و طاقتم تمام شده است.پیامبر فرمود: ای ملعون! مگر امت من با تو چه معاملهای کردهاند که این قدر از دست آنان مینالی و به قغان آمدهای؟
گفت: یا رسول الله! هفت خصلت نیکو در امت تو وجود دارد که من هر چه تلاش میکنم این خصلت را از ایشان بگیرم، نمیتوانم.پیامبر فرمود: آن خصلتهای نیکویی که در امت من است، کدام است که این قدر تو را ناراحت کرده و گداختهاند؟!!شیطان گفت: آن هفت خصلت نیکو و پسندیده که در امت تو وجود دارند عبارتند از:
●۱) این که هرگاه ایشان به یکدیگر برخورد مینمایند، سلام میکنند، و سلام یکی از نامهای خداوند است.(سوره حشر آیه ۲۳)
پس هرکس که به دیگری سلام کند، حق تعالی او را از هر بلا و رنجی دور میکند، و هرکس جواب سلام دهد، خداوند رحمت خود را شامل حال او میگرداند.
●۲) این که وقتی ایشان با یکدیگر ملاقات می کنند با یکدیگر دست میدهند.دست دادن چندان ثواب دارد که هنوز دست از یکدیگر برنداشته حق تعالی هر دو را رحمت میکند.(اصول کافی ، ج ۲، باب ۷۸)
●۳) این که وقت غذا خوردن و هنگام شروع کارها «بسم الله الرحمن الرحیم» میگویند و همین گفتن «بسم الله الرحمن الرحیم» باعث میشود که من را از خوردن آن طعام و شرکت در آن کارها دور کند.
●۴) اینکه هر وقت درباره انجام دادن کاری سخن میگویند «ان شا الله» را بر زبان میآورند و به قضای خداوند راضی میشوند و به همین جهت من نمیتوانم کار آنها را از هم بپاشم، به همین وسیله آنها را رنج و زحمت مرا ضایع میکنند.
●۵) این که من از صبح تا شام تلاش میکنم تا آنها را به معصیت بکشانم، باز چون شام می شود، توبه میکنند و زحمات مرا از بین میبرند و خداوند به این وسیله گناهان آنان را میآمرزد.
●۶) چیزی که از همه موارد یا شده مهمتر است این که؛ وقتی نام تو را میشنوند، با صدای بلند برای وجود نازنین تو صلوات میفرستند و من چون ثواب صلوات را میدانم، از ناراحتی فرار میکنم؛ زیرا طاقت دیدن ثواب آن را ندارم
●۷) این که وقتی امت تو، اهل بیت تو را میبینند، به ایشان مهر میورزند و این نزد پروردگار عالم بهترین عمل است.
پس از صحبتهای شیطان، پیامبر رو به اصحاب خود کرده و فرمود: ای مردم، هرکس یکی از این خصلتهای نیکو و شایسته را داشته باشد، از اهل بهشت است.(انوار المجالس، ص۲۰)
پاسخ طبقات مختلف مردم به ندای شیطان چگونه هست؟
شیطان به حضرت یحیی گفت: می خواهم تو را نصیحت کنم.حضرت یحیی فرمود: من میل به #نصیحت تو ندارم؛ ولی می خواهم بدانم طبقات مردم نزد شما چگونه اند.شیطان گفت: مردم از نظر ما به سه دسته تقسیم می شوند:
۱- عده ای مانند شما معصومند، از آنها مأیوسم و می دانیم که نیرنگ ما در آنها اثر نمی کند.
۲- دسته ای هم برعکس، در پیش ما شبیه توپی هستند که به هر طرف می خواهیم می گردانیم.
۳- دسته ای هم هستند که از دست آنها رنج می برم؛ زیرا فریب می خورند؛ ولی سپس از کرده خود پشیمان می شوند و استغفار می کنند و تمام زحمات ما را به هدر می دهند. دفعه دیگر نزدیک است که موفق شویم؛ اما آنها به یاد خدا می افتند و از چنگال ما فرار می کنند... ما از چنین افرادی پیوسته رنج می بریم...
📚کشکول ممتاز، ص 426
انواع شیطان و راه دفع آن
علامه سید احمد مستبط در کتاب شریف القطره از رسول اکرم صلی الله غلیه و آله نقل کرده است که فرمود: " الشیطان شیطانان: شیطان الجن و یبعد ب لاحول ولافوه الا بالله العلی العظیم . شیطان الانس و یبعد ب الصلاه علی النبی و آله" شیطان دو گونه است شیطانی که از طایفه جن است و آن با گفتن " لاحول ولاقوه الا بالله العلی العظیم" دور می گردد و شیطانی که از طایفه آدمیان است و آن با صلوات فرستادن بر محمد و آل محمد از انسان دور می گردد. (مستدرک الوسایل / ج5/ص و القطره /ج 1 /ص157)
چه گونه از شر شیطان و یارانش محفوظ بمانیم؟
از امام باقر علیه السلام روایت شده است که هر کس سوره لقمان را هر شب بخواند خداوند سی ملک را برای او می گمارد و تا صبح او را از شر شیطان و یارانش حفظ نمایند و اگر در روز بخواند آنان را تا غروب از شر شیطان و بارانش حفظ بکند (ترجمه تفسیر مجمع البیان / ج 19/ ص 157) سهل بن سعد می گوید: رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: برای هر چیزی قله ای است و قله ی قرآن سوره بقره است. در هر خانه ای که خوانده شود اگر در رور باشد تا سه روز شیطان وارد آن خانه نخواهد شد و اگر در شب باشد تا سه شب از داخل شدن شیطان به آنجا در امانند.(همان منبع/ج 1 / ص 54) ضمنا جابربن عبداله انصاری روایت کرده است که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سه آیه اول سوره انعام را بخواند خداوند چهل هزار فرشته موکل او سازد که مثل عبادت ایشان را تا روز قیامت برایش بنویسد و فرشته ای از آسمان هفتم با عصایی آهنی نازل می شود و هرگاه شیطان بخواهد در دلش وسوسه ای بکند با آن عصا بر سرش می کوبد. (همان منبع /ج8/ص4) باز از پیامبر اسلام روایت شده است که هر کس سوره اعراف را بخواند خداوند میان او و شیطان پرده ای قرار می دهد و روز قیامت حضرت آدم علیه السلام شفیع اوست.( همان منبع /ج9/ص41) و این که دعا کردن برای تعجیل فرج، مایه فزع و ناراحتی شیطان لعین و دوری او از دعا کننده می شود چون هرچه مومن به درگاه خداوند نزدیک تر شود شیطان از او دورتر و بیزارتر می گردد زیرا که هر چیزی که در این عالم هست به جنس خودش تمایل دارد. چیامبر بزرگ اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: آیا خبر دهم شما را به چیزی که اگر آن را انجام دهید شیظان از شما دوری می کند، دوری مشرق از مغرب؟ گفتند: بله. فرمود: روزه رویش را سیاه می کند و صدقه کمرش را می شکند و محبت در راه خدا و همکاری در کار نیک دنباله اش را قطع می نماید و استغفار رگ حیاتش را می برد و هر چیزی زکاتی دارد زکات بدن ها هم روزه است. (مکیال المکارم/ موسوی اصفهانی / ج1 / ص 375) دوستی کردن فضیلت زیادی دارد که سبب دوری شیطان می شود اعلا درجه دوستی اظهار محبت به مولا حضرت صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه است که سبب دوری از شیطان می شود. در کافی از حضرت صادق (علیه السلام) روایت شده است که فرمود: بر بالای هر پلی شیطانی است پس هروقت به آن جا عبورت افتاد بگو بسم الله تا شیطان از تو دور شود از آن حضرت در جای دیگری نقل شده است که فرمود: هر وقت و هر اسم خدا برده شود شیطان دور می گردد و اگر در موقع جماع اسم خدا برده نشود شیطان نیز آلت تناسلی خود را داخل می کند و در عین این که نطفه از یکی است عمل از هر دو خواهد بود.(ترجمه تفسیر المیزان / ج8 /ص88)
چه رنگی نزد شیطان محبوب تر است؟
پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) فرمود: از سرخی بپرهیزید زیرا سرخی از همه زینت ها نزد شیطان محبوب تر است.(نهج الفصاحه /ج1/ح988/ص352) و هم چنین فرمود: سرخی آرایش شیطان است.(همان منبع/ح142/ص452) و نیز در حدیثی دیگر فرمودند: شیطان سرخی را دوست دارد . از سرخی و هر لباسی که باعث انگشت نمایی است بپرهیزید.(همان منبع /ح641/ص282)
برای آشنایی بیش تر با این رنگ بهتر است یادآوری نماییم که نبض را سریع می کند، فشار خون را بالا می برد و تنفس را بیش تر می کند. قرمز بیانگر نیروی حیاتی، فعالیت عصبی و غددی بوده و لذا معنای آرزو و تمام شکل های میل و اشتیاق را دارد. قرمز یعنی لزوم به دست آوردن نتایج مورد نظر و کسب کامیابی. قرمز یعنی محرک، اراده برای پیروزی و تمام شکل های شور و زندگی و قدرت از تمایلات جنسی گرفته تا تحول انقلابی ، انگیزه ای است برای فعالیت شدید، ورزش، پیکار و شهوت جنسی(روان شناسی رنگ ها/ دکتر ماکس لوشر/ ترجمه ابی زاده / ص 87)
سرانجام شیطان به کجا ختم می شود؟
در احادیث آمدسرانجام شیطان به کجا ختم می شود؟ه است که یک زنده شدن در رجعت است و دیگری در قیامت و یک مردن در دنیاست و دیگری در رجعت. سعدبن عبدالله در بصایر از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده است: چون آن روز (رجعت) فرا رسد شیطان با جمیع اتباعش از روزی که خدا آدم را خلق فرموده است تا آن روز و حضرت امیرالمومنین (علیه السلام) برگردد و این آخر برگشت های آن حضرت است. راوی گفت مگر رجعت های بسیار خواهد بود؟ فرمود: آری و هر امامی که در هر قرنی که بوده باشد نیکوکاران و بدکاران زمان او بر می گردند تا حق تعالی مومنان را بر کافران غالب گرداند و مومنان از آنان انتقام بگیرند پس چون آن روز ظاهر شود حضرت علی (علیه السلام) برگردد با اصحابش و شیطان بیاید با اصحابش و ملاقات ایشان در کنار فرات واقع شود نزدیک به شهر کوفه. پس جنگ سختی واقع شود که هرگز مثل آن واقع نشده باشد. گویا بینم اصحاب حضرت امیر را که صد قدم از پس پشت برگردند و پای بعضی در میان آب فرات داخل شود. پس ابری به زیر آید از آسمان که پر شده باشد از ملایکه و رسول خدا (صلی الله) حربه ای از نور در دست داشته باشد و در پیش آن ابر آید. چون نظر شیطان بر آن حضرت افتد از عقب برگردد و اصحابش به او گویند که اکنون پیروز شدی به کجا می روی؟ او گوید: من می بینم آن چه را که شما نمی بینید. من می ترسم از پروردگار عالمیان . پس حضرت رسول (صلی الله) به او برسد و حربه را میان دو کتفش بزند که او و اصحابش همه هلاک شوند. (حق الیقین /علامه مجلسی / ص 380)
