شیطان و آزار و اذیت اولیا
یکی از شاگردان مرحوم آیت الله کوهستانی می گوید: روزی ایشان وارد اتاق شد و کنار منبر نشست. بنده می شنیدم که آهسته ! آهسته! با خود مطالبی می گفت: عرض کردم چه می فرمایید؟ اگر امکان دارد بفرمایید ! فرمود: این ملعون (شیطان) به من چیزهایی می گوید، عجبا! هنوز دست برنمی دارد، شگفتا! خیلی عجب خبیث است ، لاحول ولاقوه الا بالله و من گفنم و می گویم.
برو این دام بر مرغ دگر نه که عنقا را بلند است آشیانه
یکی دیگر از شاگردان گوید: روزی نزدیک مغرب به حسینیه ایشان آمدم و دیدم ایشان نشسته و گویا برای نماز آماده می شود، در حالی که انگار با کسی دعوا دارد. این کلمات را تکرار می کند: برو گمشو پدر سوخته ! به خدمتش رسیدم و عرض کردم: با کسی سخن می گویید؟ فرمود: شیطان بود که قصد اذیت داشت.(هزار و یک تحفه/ صداقت/ ص147)
شیطان در هنگام ظهور چه گونه عمل می کند؟
در منتخب البصایر حسن بن سلیمان از مفضل و او از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که در هنگام ظهور امام عصر (علیه السلام) 313 تن با طی الارض از اطراف عالم به خدمت آن حضرت حاضر شوند همه ایستاده پس اول کسی که دست مبارکش را می بوسد حضرت جبرئیل باشد پس سایر ملائکه با حضرتش بیعت نمایند پس نجیبان جن به شرف بیعت برسند. وقتی حضرت صاحب ندا فرماید اول کسی که آن ندا را لبیک می گوید و اجابت می کند ملائکه هستند پس مومنان جن سپس 313 نفر که نقبای آن حضرت هستند و هیچ صاحب گوشی از خلایق نمی ماند آن که آن صدا را می شنود و متوجه می شوند چون هوا نزدیک به غروب شود شیطان ندا دهد که پروردگار شما در وادی " یابس" ظاهر شده است و او عثمان بن عنبه است از فرزندان یزید بن معاویه با او بیعت کنید تا هدایت یابید و مخالفت نکنید که گمراه می شوید و جن و نقبا او را تکذیب می کنند و دانند که او شیطان است ......(حق الیقین / علامه مجلسی / ص 385)
معلی بن خنیس در روایتی از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند که در زمان رجعت، صدای جبرئیل از آسمان و صدای شیطان از زمین است پس از صدای اول پیروی کنید و از صدای آخر بپرهیزید تا به فتنه نیافتید.( اثبات الهداه / شیخ حر عاملی / ج7 / ص399)
منظور از شیطان طغیانگر چیست؟
گروهی از مردم بدون هیچ علم و دانشی درباره خدا به مجادله برمی خیزند " و من الناس من یجادل فی الله بغیر علم" (حج /3) گاه در اصل توحید و یگانگی حق و نفی هرگونه شریک جدال می کنند و گاه در قدرت خدا نسبت به مساله احیای مردگان و بعث و نشور و در هر صورت هیچ گونه دلیلی بر گفته های خود ندارند. کسی که دنبال علم و دانش نیست طبیعی است که از هر شیطان طغیانگری پیروی می کند چرا از هر شیطان متمردی، چون شیاطین همه یک خط واحد و برنامه مشترک ندارند بلکه هر یک برای خود راهی و دامی انتخاب کرده اند آن چنان این دام ها متنوع است که انسان در تشخیص آن ها گم می شود ، مگر آن ها که به خاطر ایمان و توکل بر خدا در سایه رحمت او قرار گرفته اند.(تفسیر نمونه/ج14/ص11)
همزات شیاطین یعنی چه؟
همزات جمع همزه به معنی دفع و تحریک با شدَت است و اگر به حرف همزه " همزه" می گویند به خاطر آن است که از انتهای گلو با شدَت بیرون می آید با توجه به این که شیاطین جمع است همه شیطان های آشکار و پنهان انس و جن را شامل می شود و منظور از همزات شیاطین وسوسه های شیطانی است که در قلب می افتد.(تفسیر نمونه/ج14/ص308)
چه کسانی برادران شیطانند؟
بعد از دوستان شیطان، طیفی دیگر هستند که از مرحله ی دوستی گذشته و به برادری با شیطان رسیده اند که به تعبیر قرآن، اسرافگران در این مرحله برادر اویند و در سوره اسرا آیه 27 خداوند می فرمایند: (همانا اسرافگران برادران شیطانند). مردمان مسرف، پیروان شیطانند و راه آن ها را می پیمایند. به کسی که ملازم سفر است می گویند (اخو السفر) یعنی برادر سفر و کسی که تابع شیطان است گویند (اخ الشیطان) یعنی برادر شیطان. (ترجمه تفسیر مجمع البیان / ج 14/ ص 126)
شیطان چه گونه دوستی است؟
شیطان بد دوستی است زیرا انسان را به معصیت و سرانجام به جهنم فرا می خواند. برخی گفته اند شیطان بد دوستی است زیرا در آتش جهنم، شیطان و دوستش یکدیگر را لعن می کنند و از یکدیگر بیزارند.(ترجمه تفسیر مجمع البیان/ج5/ص148)
در چه زمانی شیطان بر انسان مسلط می گردد؟
میان او و شیطانی که گمراهش می کند مانع نمی شود تا آن شیطان به جای یاد خدا، قرین او گشته او را به سوی گمراهی بکشاند. در تفسیر نورالثقلین جلد 4 صفحه 613 آمده است : کیفر طبیعی و نتیجه قهری گناه، سیاه شدن دل و روی گردانی از یاد خدا و قرآن و معنویت است. قهرا به دنبال روگردانی از تشکیلات الهی، انسان در دام شیاطین جنی و انسی خواهد افتاد و این شیاطین قرین او خواهند شد تا او را وارد جهنم سازند البته در عین حال که تسلط شیاطین بر انسان نتیجه عمل انسان است ولی چون تمامی آثار به قدرت الهی مترتب می شود و می توان گفت : خداوند شیطان را بر آن مسلط کرده است. (ترجمه تفسیر مجمع البیان / ج22/ص224) شیطان و جن نقشی در کار خلقت ندارند . خالق اشیا خداوند است و کسی جز خدا در کار خلقت و تدبیر آن استقلالی ندارد . آن چه شیطان و اعوان او دارند از حول و قوه الهی است و آن ها مطلقا استقلالی ندارند گرچه در علت تفویض قدرت و وسوسه به آن ها سخن بسیار است، حدود تسلط شیاطین و شیطان فقط وسوسه قلبی و نیز نمایاندن بدی ها و بالعکس است و جز این تسلطی ندارند. چنان که شیطان خود در روز قیامت به مردم خواهد گفت "ما کان لی علیکم من سلطان ...." (ابراهیم / 22) بر شما تسلطی نداشتم جز آن که شما را خواندم و از من قبول کردید.(قاموس قرآن / ج4/ ص32)
در پاسخ به سئوالات بالا باید گفت که در صورت دوری از ذکر خدا و کفر به آیات ، شیطان مسلط می شود. (همان منبع) البته شیطان اجباری و الزامی و ناخودآگاه نیست بلکه این انسان ها هستند که شرایط ورود شیطان را به محیط جان خود فراهم می سازند و به اصطلاح جواز عبور از دروازه قلب را به او می دهند. (تفسیر نمونه/ج11/ص400)
کابینه شیطان چند نفرند؟
شیطان هم کابینه ای دارد و کابینه او مرکب از بیست نفر است. کارهای خود را با کمک آن ها انجام می دهد. افراد کابینه اش از فرزندان خود او هستند. اسامی کابینه او از این قرار است:
1- ولهان:
انسان را در طهارت و نماز وسوسه می کند و به شک می اندازد که این نماز تو باطل است.
2- هفاف:
ماموریت دارد که در بیابان ها و صحراها انسان را اذیت کند و برای ترسانیدن ، او را به وهم و خیال اندازد یا به شکل حیوانات گوناگون به نظر انسان درآید.
3- زلنبور:
در وقتی که مصیبتی به انسان وارد می شود، صورت خراشیدن، سیلی به خود زدن، یقه و لباس پاره کردن را برای انسان پسندیده جلوه می دهد.
5- اعور:
کارش تحریک شهوات در مردان و زن هاست و آن ها را به حرکت در می آورد و انسان را وادار به زنا می کند. (اعور، همان شیطانی است که برصیصای عابد را وسوسه کرد تا با دختری زنا کند)
6- ابیض:
انبیاء را وسوسه می کند، یا مامور به خشم درآوردن انسان است و غضب را پیش او موجه جلوه می دهد و به وسیله آن خون ها ریخته می شود.
7-داسم:
همواره مراقب خانه هاست. وقتی انسان داخل خانه شد و سلام نکرد و نام خدا را بر زبان نیاورد. با او داخل خانه می شود و آن قدر وسوسه می کند تا شر و فتنه ایجاد نماید.
8- مطرش:
کار او پراکندن اخبار دروغ یا دروغ هایی است که خود جعل کرده، در حالی که حقیقت ندارند.
9- قنذر:
او نظارت بر زندگی افراد می کند هر کس چهل روز در خانه خود طنبور داشته باشد، غیرت را از او برمی دارد به طوری که انسان در برابر ناموس خود بی تفاوت می شود.
10- دهار:
ماموریت او آزار مومنان در خواب است. به طوری که انسان خواب های وحشتناک می بیند. یا در خواب به شکل زنان نامحرم در می آید و انسان را وسوسه می کند تا او را محتلم کند.
11- اقبض:
وظیفه او تخم گذاری است. سی عدد تخم می گذارد. ده عدد در مشرق و ده عدد در مغرب و ده عدد در زمین، از هر تخمی عده ای از شیاطین و عفریت ها و غول ها و جن بیرون می آیندکه تمام آن ها دشمن انسان اند.
12- تمریح:
امام صادق (علیه السلام) فرمودند: برای ابلیس در گمراه ساختن افراد، کمک کننده ای به نام (تمریح) هست که وی در آغاز شب بین مغرب و مشرق با وسوسه کردن ، وقت مردم را پر می کند
13- قزح:
ابن کوا از امیرالمومنین (علیه السلام)از قوس و قزح پرسید: حضرت فرمود: قوس قزح مگو؟زیرا نام شیطان (قزح) است بلکه بگو (قوس اله و قوس الرحمن).
14- زوال:
مرحوم کلینی از عطیه بن المعزام روایت کرده است که وی گفت: در خدمتامام صادق (علیه السلام) بودم و از مردانی که دارای مرض (ابنه)بوده و هستند یاد کردم. حضرت فرمودند:(زوال) پسر ابلیس با آن ها مشارکت می کند ایشان مبتلا به آن مرض می شوند.
15- لاقیس:
او یکی از دختران شیطان و کارش وادار کردن زنان به هم جنس بازی است ائ مساحقه را به زنان قوم لوط یاد داد.
16- متکون:
شکل خود را تغییر می دهد و خود را به صورت بزرگ و کوچک در می آورد و مردم را گول می زند و این وسیله آنان را وادار به گناه می کند.
17- مذهب:
خود را به صورت های مختلف در می آورد. مگر به صورت پیغمبر و یا وصی او. مردم را با هر وسیله که بتواند گمراه می کند.
18- خنزب:
بین نمازگزار و نمازش حایل می شود،یعنی توجه قلب را از وی می گیرد، در خبر است که عثمان بن ابی العاص بن بشر در خدمت رسول خدا (صل الله علیه و آله ) عرض کرد: شیطان بین نماز و قرائت من حائل می شود.یعنی حضور قلب را از من می گیرد حضرت جواب داد : نامش خنزب است. پس هر زمان از ائ ترسیدی به خدا پناه ببر.
19- مقلاص:
موکل قمار است. قمار بازها همه به دستور او رفتار می کنند. به وسیله قمار و برد و باخت اختلاف و دشمنی در میان آنان به وجود می آورد.
20- طرطبه:
از دختران آن ملعون می باشد. کار او وادار کردن زنان به زنا است و هم جنس بازی را هم به آنان تلقین می کند. (سفینه البحار /ج1/ص99)
شیاطین چه گونه خلق شده اند؟
خدای تعالی شیاطین را به شکلی زشت در آتش آفرید، به طوری که باعث وحشت و هراس هر بیننده ای است.
« طلعها کانه رووس الشیطان» شکوفه آن مانند سرهای شیاطین و جنیان هولناک و زشت است.
سرهای شیاطین و دیوها شبیه شکوفه درختی است که به آن «استن» گفته می شود.
براستی شیاطین جنسی از مارها هستند.
قباحت و زشتی صورت شیاطین در قلوب و دل های مردم متصور است . (استعاذه / شهید دستغیب / ص 14)
بشر اگر چه از عناصر اربعه آب، آتش، هوا و خاک است لیکن جنبه خاکیش قوی و بیش از سه تای دیگر است لذا ثقل دارد، وزن دارد و به اعتبار همان جنبه خاکیش، ادراکات و کارهایش بسیار محدود است. بر عکس شیاطین جنبه آتش و هوای آن ها غالب است. ساختمان بدنشان طوری است که در نهایت لطافت و کاملا قوی هستند. بشر خیال می کند قدرت دارد لیکن قدرتی که شیاطین دارند به قسمی است که می توانند مثلا بدنشان را این قدر کوچک کنند که از سوراخی رد شوند یا این که آن قدر بزرگ کنند که مکان وسیعی را اشغال نمایند. مسافتی را که بشر ظرف یک ماه طی می کند، در لحظه ای می پیمایند و چیزهای سنگینی را که انسان قادر به حمل آن ها نیست، می توانند حمل نمایند.
شیاطین چه نقشی را در بساط حضرت سلیمان ایفا می کردند؟
شیاطین برای حضرت سلیمان بساطی بافته بودند یک فرسنگ در یک فرسنگ با تار و پود زرین و ابریشمین. در میان آن منبری طلایی گذاشته می شد و سلیمان بر آن می نشست و اطراف او سه هزار کرسی بود از طلا و نقره. پیامبران بر کرسی طلا می نشستند و علما بر کرسی نقره و مردم در اطراف آن ها بودند و جنیان و شیاطین در اطراف مردم و مرغان با بال های خود بر سر آن ها سایه ای می افکندند تا اشعه آفتاب آن ها را ناراحت نکند. باد صبا این بساط را حرکت می داد و از صبح تا شب و از شب تا صبح مسیر یک ماه را طی می کرد. (ترجمه تفسیر مجمع البیان / ج 18/ ص 90)
