.

« فرشتگان چه گونه موجوداتی هستند؟»

      موجوداتی هستند که ما قادر به درک آن ها نیستیم و از ویژگی های وجودی و ماهیت شان آگاهی نداریم. از آن چه در قرآن کریم آمده است این چنین استنباط می شود که موجوداتی هستند که نسبت به خدا عصیان نمی کنند و از عبادت خسته و سیر نمی شوند. خداوند را تسبیح و تقدیس می کنند. همه فرشتگان در یک سطح قرار ندارند و برخی رتبه های والاتری نسبت به دیگران دارند و بعضی از فرشتگان نسبت به برخی دیگر سمت فرمانروایی دارند از جمله حضرت جبرائیل سلام الله علیه.

      فرمان جبرئیل را در عالم ملکوت می پذیرند. ملک الموتی است به نام حضرت عزرائیل که مامور قبض ارواح است و یارانی دارد که به وسیله آنان قبض روح می کند و چه بسا از ارواح را هم خود این فرشته عظیم الشان قبض می کند.

      فرشتگان، حامل و رساننده ی وحی به پیامبران معرفی شده اند که یکی از آن ها روح القدس حضرت جبرئیل است. در کار نزول وحی، فرشتگان دیگری نیز شرکت دارند که برخی به وسیله جبرئیل علیه السلام و برخی دیگر به وسیله سایر فرشتگان ابلاغ می گردد.

       نزول « امر الهی » به دست فرشتگان است یعنی در تدبیر جهان که به امر الهی انجام می گیرد فرشتگان عامل اجرایی و ÷یاده کننده ی آنند. دسته ای از فرشتگان حاملان عرش خدا و همان ها یا دسته ای دیگر شفاعت کنندگان مومنان هستند.

      از کارهای دیگر فرشتگان، لعن به کفار، بشارت دادن به مومنان ، نوشتن کردار ما بندگان خدا و امداد مومنین است.

      برخی از فرشتگان هستند که می توانند به صورت بشر ظاهر شوند. ضمنا این نکته را باید دانست که ملائکه موجودات خاص هستند در مقابل شیطان و انسان و حیوان و سایر موجودات و از ماهیت خود به ماهیت دیگری تبدیل نمی شوند و هیچ گاه لباس مادی نمی پوشند. شیطان و ملائکه فقط می توانند در حاسه انسان اثر بد یا خوب بگذارند و بر همین اساس انسان در حاسه خود آن ها را به صور و اشکال مختلف مشاهده می کند نه آن که آن ها در واقع و متن امر می توانند به صور و اشکال مختلفه درآیند و ماهیت های مختلفه از انسان و حیوان موجود شوند. (معاد شناسی، علامه تهرانی (ره)، ج 1 ، ص 243)

      ملائکه در عالم برزخ هم هستند زیرا ملائکه ای وجود دارند که در حال احتضار بر مومنین بشارت می دهند. ( می دانیم که احتضار هنگامی است که چشم انسان به عالم برزخ باز می شود) در قیامت نیز فرشتگان وجود دارند.

      علامه طباطبایی درباره فرشتگان می نویسد: در قرآن مجید ذکر فرشتگان چندین بار تکرار شده ولی جز « جبرئیل» و « میکائیل» از آن ها نام برده نشده است بلکه با صفت، ذکر شده اند و مانند ملک الموت (سجده / 11) نویسندگان گرامی اعمال ( انفطار / 11) سفیران مقرب عالی رتبه و با کرامت (عبس / 16) نگهبان (ق / 18)

      فرشتگان موجوداتی هستند گرامی و محترم، واسطه هایی اند بین خداوند و عالم مادی، هیچ حادثه و واقعه ی بزرگ و کوچکی رخ نمی دهد جز آن که فرشتگان در آن دارای شانی بوده و فرشته ای یا فرشتگانی به حسب اقتضای آن واقعه بر آن موکلند و آن ها در مورد آن واقعه شانی جز اجرای امر الهی در مجرایش یا تقریر آن در محلش ندارند.

      فرشتگان در مورد امری که از جانب خداوند به آن ها صادر می شود نافرمانی نمی کنند چون آن ها دارای وجود و اراده ای مستقل نیستند که چیزی را که اراده خداوندی بر آن تعلق گرفته غیر آن را اراده کنند و در عمل هم از خود استقلال ندارند و امری که خداوند به عهده آن ها قرار داده، قدرت تغییر آن را از جهت تحریف و یا زیاد و کم کردن ندارند.

      فرشتگان با آن که زیادند، دارای مراتب و مقام های مختلفی هستند. بعضی از آن ها در پیشگاه خداوند دارای رتبه ای بالاتر از بعضی و بعضی پایین تر از بعضی دیگر هستند. بعضی از آن ها  دستور دهنده هستند و دستور آن ها اطاعت می شود و بعضی دیگر مامور اجرای آن بوده و اطاعت امر بالاتر از خود را می نمایند. البته فرشتگان دستور دهنده از خود اراده ای ندارند بلکه فقط دستور و امر خدا را به بعضی دیگر می رسانند و فرشتگان دیگر نیز از جانب خداوند مامور به اطاعتند و هیچ یک از آن ها از جانب خود هیچ گونه کاری را انجام نمی دهند.

      آن ها هیچ گاه شکست نمی خورند، چون به امر و اراده خداوند عمل می کنند. فرشتگان موجوداتی هستند که در وجودشان از ماده جسمانی که در معرض فساد و زوال و تغییر است. منزهند.

      فرشتگان موجوداتی هستند لطیف و مجرد از ماده و از نیروها و قوای زنده جهان هستی محسوب می شوند که خداوند متعال آن ها را آفریده و وظایف و رسالت های عظیمی مربوط به درون و برون طبیعت به عهده آن ها قرار داده است. همان طور که نیروهای مرده ای هم در جهان قرار داده، مانند جاذبه و دیگر قوای هستی که لازمه حیات موجودات هستی می باشند. (سوگندهای قرآن، ابوالقاسم رزاقی، ص 82)